HENALI KUIT

 Dalk moet jy net keer of jy duik oor jou bank en lek jou dosent se enkels as sy die dag Crocs dra, of miskien klop jou hart vinniger as jy ‘n jottir op ‘n trotse Knol se kop sien. Dalk het jy selfs gister ‘n oogklap of ‘n sweep by jou bedagsame Valentyn gekry. Met dié dat Perdeby immers jou steek vir die week is, kyk ons vandeesweek nader na fetisjisme, fetisjistiese objekte en wat hierdie volksvreemde woord presies beteken.

“Fetisjisme is wanneer bonatuurlike kragte aan voorwerpe – merendeels mensgemaak – toegeskryf word. Hierdie voorwerpe word dan in religieuse seremonies of kultusrituele gebruik,” sê dr. Linda Blokland, ‘n spesialis in kliniese sielkunde verbonde aan die Universiteit van Pretoria. “Dit word ook algemeen geassosieer met seksuele of erotiese fetisjisme,” vertel sy.

Drs. B.P. Geldenhuys en S.I. Du Toit verduidelik in hul boek, Psigopatologie, wat seksuele fetisjisme is: “Die fetisjis verkry seksuele genot uit die aanraking van seker liggaamsdele soos hare, voete, hande en bene …. [S]ekere kledingstukke soos kouse, sakdoeke, onderklere en veral skoene … seep, reukwater [en] blomme … het vir sommige fetisjiste ? simboliese seksuele waarde.” Dr. Blokland voeg visnetsykouse, kieliebakke en doeke by die lysie van plesierprikkels.

Drs. Geldenhuys en Du Toit sê ook dat, “soos ook die geval is met die meeste ander perversies, kom fetisjisme hoofsaaklik voor by mans.” George Rudman, ‘n derdejaar wat wiskundige statistiek swot, sal dalk aanstoot neem as hy hiervan te hore kom. “Nee!” kom sy baie besliste antwoord op die vraag of hy ‘n fetisj het. Rudman sê dat, hoewel hy passievol voel oor wiskunde, hy eenvoudig nie ‘n seksuele konnotasie heg aan dinge wat nie inherent seksueel is nie. Dié Tukkie kan gerus wees oor sy seksuele gesondheid. As Rudman byvoorbeeld telkaarte op sy plafon geplak het en oor die getalle waarmee hy elke dag werk gefantaseer het, sou die kenners hul wenkbroue gelig het: “Oor die algemeen kan gesê word dat, hoe verder die stimulerende voorwerp verwyder is van die geslagsdele, hoe groter is die afwyking,” voeg Drs. Geldenhuys en Du Toit by.

Prof. Amanda du Preez, hoof van Visuele Studies in die Departement Visuele Kunste, verduidelik: “’n Fetisj staan in vir iets anders – die fetisj steek die ware betekenis daaragter weg.” Sy meen dat fetisjistiese voorwerpe orals in die visuele kunste te vinde is. “Voorwerpe soos rooi hoëhakskoene en pruilmonde wat drup van die lipglans dui heel moontlik op ‘n verskuilde betekenis.” Du Preez sê ook dat, aldus Freud, fetisje meestal die vroulike geslagsdeel wegsteek. “Klaarblyklik, volgens Freud, is die aanskoue van die onooglike so oorweldigend dat die person wat daarna kyk iets anders in die plek daarvan moet skep om dit draagbaar te maak.”

René Esterhuizen, ? derdejaarstudent in Engels, ken ook iemand wat die onooglike met iets anders bedek: “Ek het al ‘n ou teëgekom wat net in ‘n sarong slaap.” Drs. Geldenhuys en Du Toit verklaar dat “sommige materiale soos sy en satyn” juis fetisje is weens die sinlike genot van die sagtheid teen die vel. Leandré Alexander, ‘n derdejaar Maatskaplike Werk-student, is nie in dieselfde bootjie nie, sy hou van “kort geskeerde hare en ‘n stubbly baard” juis vir die krapperige gevoel onder haar vingers.

As jou fetisje so getem (dog effe stout) soos die sarong- en baardliefhebbers s’n is, is dit dalk tyd om begeertes vrye teuels te gee. Maar vermy liefs skerp of breekbare objekte. “Verstandige mense se oogpunt is nie om plesier te verseker nie, maar om pyn te vermy,” soos die wyse Aristoteles sê.sê.

Website | view posts